“Chapeau! Wat een juweeltje
is je boek geworden.”
– Arie
– – –
“Wat is je boek fantastisch
mooi geworden.
Leest ook erg fijn.”
– Jacco
Zeeuwse ‘snikkerieë’
Eindelijk! Daar is ’tie dan! Een informatief en inspirerend boek waarin 171 snijders van paardenmessen hun werk laten zien. Vanaf het begin van de 20e eeuw tot op de dag van vandaag.
Met veel achtergrondinformatie, hulp bij het herkennen van een heft en heel veel foto’s ter inspiratie voor (toekomstige) snijders. Dit een interessant boek voor iedereen die aktief bezig is met houtsnijden of meer wil weten over dit prachtige ambacht.
Het boek is via deze site te koop en bij diverse boekhandels in Zeeland.
Uiteraard is het boek ook te koop in mijn atelier de Appel te Grijpskerke.
De aanloop
Zolang als ik mij herinneren kan, heb ik gehoord dat er bijna geen snijders meer zouden zijn van het ambachtelijke Zeeuwse paardenmes, dat het ambacht aan het uitsterven was. Pas nadat mijn vader was overleden, hij overleed in 2010, begon ik mij af te vragen of dat ook echt zo was. Was het ambacht van paardenmessen snijden echt aan het uitsterven?
Halverwege 2023 kon ik om gezondheidsredenen een tijd lang niet zelf snijden (lesgeven ging gelukkig nog wel). Dit was het moment waarop ik besloot om te gaan uitzoeken hoe het er met het ambacht van het snijden van het Zeeuwse paardenmes voor stond. Was het inderdaad op sterven na dood, of toch niet?
Begin 2024 plaatste ik mijn eerste oproep op Facebook met als kop ‘Paardenmes snijders gezocht van 1900 tot heden’. Mijn Facebook ontplofte. De oproep was het begin van een intensieve speurtocht die uiteindelijk een zeer indrukkwekkende lijst van maar liefst 167 snijders opleverde en een prachtig boek met veel informatie over de snijders en foto’s van hun werk. Het boek is het bewijs dat het ambacht van het Zeeuwse Paardenmes als onderdeel van ons Zeeuwse Culturele Erfgoed nog springlevend is.
Mede dankzij Stella van Klinken, vormgever Anton Sinke en alle mensen die op welke manier dan ook een bijdragen hebben geleverd aan het boek, is het tot stand gekomen.
Over het boek
Geen twee paardenmessen zijn gelijk. Elk heft draagt de hand van de maker, de sporen van concentratie, geduld en liefde voor het ambacht. Sommige snijders vinden in het snijden een meditatief ritueel, rust in het hoofd. Anderen een vorm van zelfexpressie. Wat alle heften verbindt, is het gedeelde vakmanschap. Binnen dit ambacht opent zich een rijk palet aan vormen, stijlen en gradaties van detail.
De ene snijder kiest voor een sobere vormgeving, geworteld in traditie en eenvoud. Een ander zoekt de grenzen op van wat mogelijk is in hout: met sierlijke krullen, symboliek of levensechte figuren. Voor sommigen is het eerste heft een beginpunt van een lange ontwikkelingsreis, voor anderen vormt elk heft een afgerond verhaal.
Heften waarbij je stil valt
In het boek tonen we voorbeelden van de brede waaier aan paardenmessen: van ingetogen tot uitbundig, van functioneel tot uitgesproken beeldend. Niet om te vergelijken, maar om te vieren wat mogelijk wordt in handen van zovelen. Elk heft is waardevol als onderdeel van dit grotere geheel: een levend Zeeuws erfgoed, gedragen door mensen met passie voor het snijden.
En dan zijn er nog de heften waarbij je even stilvalt. Waar het hout zo tot leven komt, dat je bijna vergeet dat je naar een gebruiksvoorwerp kijkt. Kleine meesterwerken waarin generaties ervaring, technische verfijndheid en persoonlijke verbeelding samenkomen. Zulke pareltjes verrassen niet alleen door hun detail, maar ook door de verhalen die ze oproepen over het vakmanschap dat de grens met kunst raakt of zelfs overlapt. Ze zijn uniek en zeldzaam en ze vormen een glanzend facet binnen het brede spectrum van het paardenmes snijden.
